آیین‌نامه

آیین نامه رعایت و حمایت از حقوق مالکیت معنوی بین المللی منابع دیجیتالی

با توجه به حرکت شتابنده انقلاب الکترونیک، منابع دیجیتال، فراهم آوری آخرین اطلاعات علمی را در بسیاری از موارد از منابع چاپی سهل تر وگسترده تر نموده اند. ایجاد، انتشار، استفاده و به کارگیری مجدد منابع دیجیتال بسیار آسان تر وسریع تر از فراهم آوری منابع چاپی است. این موضوع می تواند در کنار مزایای خود زمینه ساز بد اخلاقی های پژوهشی و آموزشی را نیز فراهم آورد. از طرفی ماهیت فضای دیجیتال و وب، امکان دسترسی غیر مجاز به منابع را افزایش داده از طرف دیگر امکان تکثیر غیر مجاز منابع دیجیتال، حقوق نویسندگان، ناشران وسایر صاحبان اثر را تحت تاثیر قرار می دهد. یکی از اصول مهم مالکیت معنوی حفاظت از منابع در محیط اینترنت و در واقع حمایت از حقوق نویسندگان و ناشران است.

در همین راستا کتابخانه ی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه ، خود را مقید به رعایت حقوق مالکیت معنوی بین المللی منابع دیجیتال می کند و تمامی کاربران خود را دعوت به رعایت و حمایت از این قوانین کرده تا در صورت مشاهده ی فعالیت غیرمجاز، طبق مقررات با آن برخورد نماید.

مفاد قوانین

     ۱. حق دسترسی به منابع دیجیتال: استفاده از منابع خریداری شده که از طریق کتابخانه ی دیجیتال دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه دسترس پذیراست. مختص کاربران دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه است. کاربران این دانشگاه، مجاز به در اختیار گذاردن اطلاعات کاربری خود به سایرین نبوده و موظف به استفاده قانونی از آن هستند. کاربران تمامی افرادی هستند که یا وابستگی سازمانی به دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه دارند یا در فضای فیزیکی کتابخانه مرکزی با نام کاربری و رمز عبور مهمان و طبق مقررات از کتابخانه دیجیتال استفاده می نمایند.

   ۲. تکثیر منابع دارای حق طبع و نشر: کتابخانه ی دیجیتال دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه و کاربران آن، حق بازنشر منابع دارای حق کپی رایت بدون اجازه مالک (مالکان) تولیدات علمی را ندارند.

   ۳. توزیع و امانت منابع الکترونیک : دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه برای اهداف غیر تجاری حق توزیع و امانت منابع دیجیتال را داشته و برای این کار قوانین بین المللی را رعایت می کند.

   ۴. استفاده از کتاب الکترونیک: امکان دانلود و پرینت قسمتی از کتاب الکترونیک، به منظور اهداف آموزشی و پژوهشی مجاز است. اما دانلود یا پرینت کل کتاب و هرگونه استفاده تجاری از کتاب های الکترونیک ممنوع است.

 تبصره 1: کتابخانه ی دیجیتال دانشگاه می تواند اقدام به قطع دسترسی یا محدود کردن آن برای کاربرانی که مفاد این آئین نامه را رعایت نکنند، نماید.

تبصره 2: به منظور حمایت از فرایند دسترسی باز به اطلاعات کتابخانه ی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه از دسترسی باز انتشار و توزیع که به حقوق صاحب اثر احترام می گذارد حمایت می کند.

تبصره 4. معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه می تواند هر گونه تخطی از قوانین کتابخانه دیجیتال را مورد بررسی قرار داده و فرد یا افرادی را که از این قوانین سرپیچی نموده اند به کمیته اخلاق یا مراجع ذی صلاح معرفی و طبق مقررات با آنان برخورد نماید.

شیوه‌نامه

شیوه نامه ارتقای کمی و کیفی استفاده از پایگاه های منابع علمی در دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه

استفاده از پایگاه های داده ای که توسط کنسرسیوم مرکز توسعه و هماهنگی اطلاعات علمی فراهم شده است منجر به ارتقای کیفیت آموزش و تحقیقات خواهد شد. لذا مدیریت اطلاع رسانی پزشکی و منابع علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در راستای اهداف و ماموریت­های خود به منظور ارتقاء کیفیت آموزش و تحقیقات و نیز بهره­وری کتابخانه­های دانشگاه و آموزش کاربران اعم از اعضای هیات علمی، دانشجویان، دستیاران و پژوهشگران در استفاده از منابع اطلاعاتی، شیوه­نامه ارتقای کمی و کیفی استفاده از پایگاه های منابع علمی را ابلاغ می نماید.

تعاریف

کمیته علمی کارگاه­های آموزشی درسطح حوزه معاونت تحقیقات

کمیته علمی کارگاه های آموزشی معاونت تحقیقات، متشکل از مدیر اطلاع رسانی پزشکی، مسئول کمیته علمی کارگاه ها، اعضای هیات علمی و کارشناسان معاونت تحقیقات و فناوری است که با ابلاغ معاون تحقیقات و فناوری به مدت دو سال به عضویت کمیته علمی کارگاه های آموزشی منصوب می شوند.

 کمیته علمی کارگاه های آموزشی در سطح حوزه مدیریت اطلاع رسانی

این کمیته نقش علمی و نیز اجرایی بخشی از کارگاه های معاونت تحقیقات و فناوری در حوزه مدیریت اطلاع رسانی را به عهده دارد و متشکل است از مدیر اطلاع­رسانی پزشکی، اعضای هیات علمی، رئیس کتابخانه مرکزی، کارشناس مسئول آموزش کتابخانه مرکزی و کتابداران مراکز تابعه که با ابلاغ مدیر اطلاع­رسانی پزشکی به مدت 2 سال منصوب می­گردند. با ابلاغ معاون تحقیقات و فناوری نماینده/ نمایندگان این کمیته در کمیته علمی کارگاه های آموزشی معاونت تحقیقات عضویت خواهند داشت. ابلاغ مدیر اطلاع رسانی پزشکی توسط معاون تحقیقات و فناوری صادر خواهد شد.

برنامه ارتقای کمی و کیفی استفاده از منابع الکترونیک

ماده 1:  برنامه ارتقای کمی و کیفی استفاده از پایگاه های الکترونیک در سه برنامه عمده ذیل اجرا می گردد:

الف- برگزاری کارگاه های آموزشی استفاده از منابع الکترونیک و سامانه نوپا

ب- تهیه و انتشار محتوای چاپی و الکترونیکی آموزشی جهت استفاده از پایگاه های الکترونیک و سامانه نوپا

ج- اجرای برنامه کتابدار بالینی

ماده2: مدیریت اطلاع رسانی پزشکی و منابع علمی، موظف است در ابتدای هر سال به منظور ارتقای کمی و کیفی استفاده از پایگاه های الکترونیک جزییات هر سه برنامه را در قالب برنامه علمیاتی معاونت تحقیقات و فناوری ارائه و در طول سال اجرا نماید.

تبصره 1-2 کمیته علمی کارگاه های آموزشی در حوزه مدیریت اطلاع رسانی پزشکی موظف است هر سال اقدام به شناسایی اعضای هیات علمی جوان و آشنا به استفاده از پایگاه های الکترونیک در هر دانشکده و مراکز آموزشی درمانی نموده و بانک اطلاعاتی این اعضاء را نگه داری و ازحضور این اساتید به منظور تدریس استفاده نماید.

ماده 3: کتابخانه مرکزی دانشگاه موظف به اجرا و نظارت بر برنامه ارتقای کمی و کیفی استفاده از پایگاه های الکترونیک می باشد.

تبصره 1-3 تمام آموزش های ارائه شده باید شامل پایگاه های خریداری شده توسط مرکز توسعه و هماهنگی اطلاعات و انتشارات علمی وزارت بهداشت و متناسب با گروه هدف باشد.

تبصره 2-3 برنامه کتابدار بالینی در یک شیوه نامه جداگانه توسط کتابخانه مرکزی ارائه خواهد شد.

الف- کارگاه­های آموزشی استفاده از منابع الکترونیک و سامانه نوپا

ماده 4: کارگاه های علمی جستجوی منابع الکترونیک و سامانه های نوپا در دو سطح الف- معاونت تحقیقات با محوریت کتابخانه مرکزی دانشگاه و ب- مراکز آموزشی درمانی و دانشکده ها با محوریت کتابخانه های مراکز تابعه برگزار می گردد.

ماده 5: کمیته کارگاه های آموزشی در حوزه معاونت تحقیقات موظف است هر ساله برحسب نیازسنجی صورت گرفته و هماهنگی با مدیراطلاع رسانی پزشکی/ ریس کتابخانه مرکزی، تعدادی از کارگاه های آشنایی با منابع الکترونیک و سامانه های نوپا را در برنامه اجرایی کتابخانه مرکزی بگنجاند.

تبصره 1-5: گروه هدف کارگاه های آموزشی آشنایی با منابع الکترونیک و سامانه های نوپا در سطح  معاونت تحقیقات اعضای هیات علمی، دانشجویان تحصیلات تکمیلی، دستیاران و پژوهشگران می باشند.

تبصره 2-5: مدرس کارگاه های آموزشی آشنایی با منابع الکترونیک و سامانه های نوپا در سطح معاونت تحقیقات اعضای هیات علمی و نیز برحسب نیاز، مدرسین و نمایندگان ناشرین معتبر می باشند.

ماده 6: کتابخانه مرکزی دانشگاه موظف است هر ساله بر حسب نیازسنجی انجام گرفته تعداد مورد نیاز کارگاه های آشنایی با منابع الکترونیک و سامانه های نوپا را در برنامه اجرایی کتابخانه های تابعه بگنجاند.

تبصره 1-6: گروه هدف کارگاه های آموزشی آشنایی با منابع الکترونیک و سامانه های نوپا در سطح  کتابخانه های مراکز تابعه تمام دانشجویان کارشناسی، کارشناسی ناپیوسته، دکترای حرفه ای، دانشجویان تحصیلات تکمیلی، دکترای تخصصی، دستیاران و پژوهشگران می باشند.

تبصره 2-6: مدرس کارگاه های آموزشی آشنایی با منابع الکترونیک و سامانه های نوپا در کتابخانه های دانشکده ها و مراکز آموزشی درمانی، کتابداران، اعضای هیات علمی علاقه مند همان مراکز خواهند بود.

تبصره 3-6: کتابداران مراکز تابعه می توانند بنا به نیاز از کارشناسان حوزه معاونت تحقیقات و نیز اعضای هیات علمی برای اجرای کارگاه ها بهره ببرند.

ماده 7:  کتابداران دانشکده ها موظفند قبل از آغاز هر نیمسال تحصیلی، برنامه زمانی کلاس های آموزشی را از کارشناسان آموزش دانشکده تحویل گرفته و جدول زمانی اجرای کارگاه ها را طبق آن (به صورتی که زمان برگزاری کارگاه کمترین تداخل را با کلاس های آموزشی داشته باشد ) به صورت هر دو هفته یکبار به مدت دو ساعت و ترجیحاً به شکل چرخشی در روزهای هفته به کتابخانه مرکزی ارسال و مطابق آن کارگاه های پیش بینی شده را اجرا نمایند.

ماده 8: کتابداران مراکز آموزشی درمانی موظفند با هماهنگی مدیرآموزشی بیمارستان و اخذ برنامه های آموزشی گروه های بالینی، برنامه زمانی کارگاه های آشنایی با منابع الکترونیک را به صورت ماهیانه اجرا نمایند. نحوه اجرای کارگاه ها به صورت هر دو هفته یکبار به مدت دو ساعت و ترجیحاً به شکل چرخشی در روزهای هفته بوده و پیش از اجرای به کتابخانه مرکزی ارسال و مطابق آن کارگاه های پیش بینی شده را اجرا نمایند.

ماده 9: کتابداران دانشکده ها و مراکز آموزشی درمانی موظفند در انتهای هر ماه گزارشی از کارگاه های برگزار شده به تفکیک محتوای کارگاه، زمان برگزاری، نام مدرس و تعداد شرکت کنندگان به شامل مراحل ذیل به کتابخانه مرکزی ارسال نمایند.

۱)   فراخوان برگزاری کارگاه به شکل برنامه نیمسال تحصیلی در دانشگده ها و ماهیانه در مراکز آموزشی درمانی و اطلاعیه برگزاری آن از یک هفته قبل به کاربران و هماهنگی با واحد آموزش کتابخانه مرکزی

۲)  ارسال مستندات برگزاری کارگاه شامل الف: فهرست اسامی شرکت­کنندگان همراه با اطلاعات کد ملی، شماره دانشجویی، شماره تلفن همراه، رشته و مقطع تحصیلی و دانشکده یا مرکز آموزشی درمانی که به امضای ایشان رسیده باشد. ب: فرم­های نظر­سنجی همراه با گزارش تجزیه و تحلیل به کتابخانه مرکزی

ماده 10: کمیته کارگاه های معاونت تحقیقات موظف است، در موارد خارج از جدول نیاز سنجی سالانه مانند مصوبات مربوط به کلان منطقه، نیازهای جاری و درخواست مخاطبین، کارگاه هایی را در کمیته علمی مصوب نموده و با رعایت مفاد این شیوه نامه اجرا نماید.

ماده 11: کتابخانه مرکزی دانشگاه ملزم است سالیانه نسبت به توانمندسازی اعضای هیات علمی مدرس، و کتابداران مراکز تابعه در زمینه آشنایی با پایگاه های الکترونیکی جدید اقدام نمایند. 

ضوابط اجرایی کارگاه

ماده 12: مسئولیت حسن نظارت بر برگزاری کارگاه، برعهده واحد آموزش کتابخانه مرکزی است.

ماده 13: نظارت بر گواهی صادر شده برعهده واحد آموزش کتابخانه مرکزی است.

ماده 14: گواهی هر کارگاه درسطح معاونت تحقیقات و فناوری با دو امضاء مدیر اطلاع­رسانی پزشکی، و معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه و گواهی کارگاه درسطح دانشکده ها و مراکز آموزشی درمانی با امضای مدیر اطلاع­رسانی پزشکی صادر می­گردد.

ماده 15: صدور گواهی شرکت در کارگاه ها به عهده  واحد آموزش مدیریت اطلاع رسانی پزشکی است.

کارگاه­های اجباری

ماده 16: اعضاء هیات علمی در دوره ارتقاء از استادیاری به دانشیاری ملزم به ارائه گواهی شرکت در هردو کارگاه َآشنایی با منابع الکترونیکی و سامانه نوپا می­باشند.

ماده 17: ارائه گواهی شرکت در 6 ساعت کارگاه جستجوی منابع الکترونیکی برای دفاع پروپوزال دانشجویان تحصیلات تکمیلی (کارشناسی­ ارشد، دکترا، دستیار تخصصی، دستیار فوق تخصصی) و دانشجویان دکترای حرفه­ای رشته­ های پزشکی، داروسازی و دندانپزشکی الزامی است.

ماده 18: ارائه گواهی شرکت در4 ساعت کارگاه جستجوی منابع الکترونیک برای فارغ التحصیلی دانشجویان مقاطع کارشناسی و کارشناسی ناپیوسته اجباری است.

ب- تهیه و انتشار محتوای آموزشی جهت استفاده از پایگاه های الکترونیک و سامانه نوپا

ماده 19: کتابخانه مرکزی ملزم است به طور ماهیانه نسبت به تکمیل و به روز رسانی مطالب آموزشی موجود در زمینه چگونگی استفاده از منابع الکترونیک، و علم سنجی و امکانات سامانه های جدید مانند نوپا در پورتال معاونت تحقیقات و فناوری و مدیریت اطلاع رسانی پزشکی اقدام نماید. 

ماده20: کتابخانه مرکزی موظف است نسبت به تدوین و تهیه راهنماهای آموزشی غیرحضوری به منظور بارگذاری مطالب در پورتال معاونت تحقیقات و فناوری و مدیریت های تابعه اقدامات لازم را انجام دهد.

ماده21: مدیریت آمار و فناوری اطلاعات ملزم است امکان اتصال تمام سیستم عامل های متداول و موجود مانند ios، اندروید، Mac، ویندوز و ... را به vpn دانشگاه فراهم نماید.

ماده 22: مدیریت آمار و فناوری اطلاعات ملزم است راهنماهایی را در قالب فایل ها و فیلم های آموزشی مربوط به نحوه اتصال به vpn دانشگاه را به سیستم عامل های مذکور در داخل و خارج از شبکه دانشگاه در اختیار مدیریت اطلاع رسانی پزشکی قرار دهد.

ماده 23: کارشناس IT کتابخانه مرکزی مسئول هماهنگی و بارگذاری مطالب و محتواهای آموزشی در قالب مولتی مدیا و فایل های powerpoint و در پورتال کتابخانه مرکزی و درصورت لزوم سایت معاونت تحقیقات و دانشگاه خواهد بود.

ماده 24: دانشکده ها و مراکز آموزشی درمانی ملزمند اطلاعات و امکانات لازم برای انتشار، اطلاع رسانی و استفاده از راهنماهای موجود را در اختیار اعضای هیات علمی، دانشجویان و پژوهشگران به طرق مختلف  قرار دهند.

این شیوه نامه در 24 ماده و 8 تبصره در تاریخ 19/2/97 در شورای پژوهشی مصوب و در تاریخ 23/3/97 در شورای آموزشی دانشگاه مصوب و 9/7/1397 در شورای دانشگاه مصوب و پس از تصویب در شورای دانشگاه لازم الاجرا خواهد بود.